Yöresel ve Köy Ürünleri Satmak İçin Resmi Süreçler & İzinler
Özellikle yerel girişimcilerin satmakta olduğu yöresel ve köy ürünleri için kanunlarımızca bazı yükümlülükler ve izinler bulunuyor bunlara sizler için değindik.
Yöresel ve köy ürünleri satmak isteyenler, öncelikle vergi mükellefiyeti tesis edip şahıs veya limited şirket kurmalıdır. Bu süreçte işletme türüne göre yerel belediyeden iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmalıdır. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı’na başvurup Gıda İşletme Kayıt veya Onay Belgesi temin edilmelidir.
İndirim Kuponu Matematiğine değindiğimiz bir diğer içeriğimizi de ziyaret edebilirsiniz.
İnternet üzerinden köy ürünleri satmak için Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi’ne (ETBİS) kayıt olunmalıdır. Buna ek olarak hijyen eğitimi sertifikası tamamlanmalı ve ürün etiketleri Türk Gıda Kodeksi mevzuatına eksiksiz uymalıdır.
Yöresel ve Köy Ürünleri Satmak İçin Gerekli İzinler ve Belgeler Nelerdir?
Köy ürünleri satmak için ticari faaliyet yürütenler, öncelikle gerekli yasal altyapıyı oluşturmalıdır. Süreç, şahıs ve limited şirketi kurulup vergi levhasının temin edilmesiyle başlar. Ardından gıda güvenliği standartları gereği Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan İşletme Kayıt Belgesi alınır. Fiziki satış yapmak isteyenlerin belediyeden iş yeri açma ruhsatına, internetten ürün pazarlamayı düşünenlerinse ETBİS kaydına ihtiyacı vardır.
İnternetten Yöresel ve Köy Ürünleri Satmak İçin Şirket Kurmak Zorunlu mu?
İnternet üzerinden ticari amaçla köy ürünleri satmak için yasal bir mükellefiyet oluşturulması gerekir. Şirket kurma zorunluluğuna dair temel hususlar aşağıdaki gibidir:
- Müşterilere satılan her gıda ürünü için yasal fatura düzenlenmesi kanuni bir mecburiyettir. Şirketleşme sürecini tamamlamadan fatura kesenlere ciddi vergi cezaları uygulanır.
- Bankalar ve ödeme kuruluşları, bireysel hesaplara sanal POS hizmeti tanımlamaz. Müşterilerden kredi kartıyla ödeme alabilmek için vergi levhasına gereksinim duyulur.
- Ticari kazanç elde eden her bireyin KDV ve gelir vergisi beyanında bulunması gerekir. Şirket kuruluşu yapılmadan sürdürülen satışlar kayıt dışı ticaret kapsamına girer.
- Gıda satışı yapacak işletmelerin Tarım ve Orman Bakanlığı sistemine kayıt olması zorunludur. Resmi kayıt işlemleri, yalnızca tüzel veya gerçek tüccarlar adına yapılır.
- Trendyol veya Hepsiburada gibi e-ticaret sitelerinde dükkan açmak isteyenlerin resmi evrak sunması gerekir. Vergi numarası olmayan kişilerin bu platformlarda satış yapmasına izin verilmez.
Esnaf muafiyet belgesi alan ev hanımları veya küçük üreticiler, şahıs şirketi kurmadan yıllık belirli bir ciro sınırına kadar yasal satış yapabilir. Ancak şirketi olmayan bu kişilerin fatura düzenlemesi mümkün değildir.
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi Nasıl Alınır?
Köy ürünleri satmak isteyenler, Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi almak zorundadır. Bu noktada başvuru sürecinin eksiksiz tamamlanması, firmanın idari para cezalarıyla karşılaşmasını engeller. İnternetten organik ürün satışı yapmayı düşünenlerin atması gereken adımlar aşağıdaki gibidir:
- İşletmeye ait vergi levhası, esnaf veya ticaret odası sicil gazetesiyle imza sirküleri derlenir. Ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatının fotokopisi de başvuru dosyasına eklenmelidir.
- Bir sonraki aşamada İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden temin edilen Gıda İşletmesi Kayıt Başvuru Dilekçesi doldurulmalıdır. İşletmenin faaliyet alanı ve ürün kategorileri beyannamede eksiksiz belirtilmelidir.
- Ardından hazırlanan dosyayla birlikte işletmenin bağlı bulunduğu İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne müracaat edilmelidir. Ayrıca başvuru işlemleri, e-Devlet kapısı üzerinden dijital ortamda gerçekleştirilebilir.
- Bakanlık tarafından belirlenen gıda işletmesi kayıt belgesi harç bedeli ilgili muhtemeliğe yatırılmalıdır. Ödeme dekontu yetkili birime teslim edilmelidir.
- Süreç, verilen evrakların İl/İlçe Müdürlüğü yetkilileri tarafından incelenmesiyle sonuçlanır. İşletme adına resmi kayıt belgesi, başvuruda eksik veya yanlışlık olmadığı takdirde düzenlenerek ilgili kişiye teslim edilir.
Köy Ürünleri Satışında Vergi Muafiyeti ve Esnaf Muafiyet Belgesi
Esnaf muafiyet belgesi, evde üretilen gıdaları geleneksel yöntemlerle pazarlamak isteyen girişimcilere büyük bir kolaylık sağlar. Köy ürünleri satmak, Gelir Vergisi Kanunu’nun 9. maddesi kapsamında belirli ciro sınırlarına kadar vergiden muaf tutulur. Bu haktan yararlanmak isteyenler, bağlı oldukları vergi dairesine başvurup Esnaf Muafiyet Belgesi almalı ve muafiyetli ticari banka hesabı açmalıdır.
Muafiyet belgesi sahipleri, internet üzerinden veya kermes gibi alanlarda ticari şirket kurmadan köy ürünleri satabilir. Banka hesabına gelen paradan %4 oranında stopaj kesilir. Öte yandan bu oran, yanında bir veya daha fazla işçi çalıştıranlar için %2’dir.
Pazaryerlerinde Yöresel Ürün Satışı İçin İstenen Belgeler
Trendyol, Hepsiburada ve Çiçeksepeti gibi pazaryerlerinde mağaza açıp gıda ticareti yapmak isteyenlerin platformların belirlediği standartlara uyması gerekir. Köy ürünleri satmak için gerekli belgeler şu şekilde sıralanabilir:
- Pazaryeri mağazası açmak isteyenler, öncelikle faal bir şirket sahibi olduklarını gösteren güncel vergi levhasını sunmalıdır. Ayrıca Ticaret Sicil Gazetesi, imza sirküleri ve faaliyet belgesi de sisteme yüklenmelidir.
- Köy ürünleri satmak isteyenlerin Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan Gıda İşletme Kayıt veya Onay Belgesi almaları şarttır. Pazaryerleri, belgesi olmayan satıcıların gıda kategorisinde ürün listelemesine izin vermez.
- Satışı yapılan yöresel ürünlerin başka bir üreticiden temin edilmesi söz konusu olabilir. Bu noktada üretici firmayla yapılan tedarik sözleşmesi veya bayilik belgesi ibraz edilmelidir.
- Bal, zeytinyağı ve süt ürünleri gibi taklit/tağşiş riski yüksek gıdalar için akredite laboratuvar analiz raporları istenir. Çünkü ürünün Türk Gıda Kodeksi’ne uygunluğu bu raporlarla doğrulanır.
- Kendi adıyla köy ürünleri satmak isteyenler, Türk Patent ve Marka Kurumu’ndan aldıkları tescil belgesini sunmak zorundadır. Başkasına ait bir markanın satışı durumunda ilgili firmanın resmi iznine ihtiyaç duyulur.
Pazaryerleri, onaylanan belgelerin belirli aralıklarla güncellenmesini şart koşar. Ayrıca mağaza, gıda sertifikalarının süresinin dolması halinde satışı durdurabilir. Platformlar üzerinden satılan ürünlerin etiketindeki besin değerlerinin, alerjen uyarılarının ve içindekiler bilgisinin fiziki ambalajla birebir aynı olması şarttır. Pazaryeri, soğuk zincirli yöresel gıdalarda özel ambalaj kullanılmadığı için oluşan müşteri mağduriyetlerinde satıcıya cezai yaptırım uygular.
Kargo ve İade Süreçlerinde Gıda Güvenliği Kuralları
İnternet üzerinden köy ürünleri satmak isteyenlerin taşıma koşullarına eksiksiz uyması gerekir. Hassas gıdaların sevkiyatı ve iade kabulü sırasında dikkate alınması gereken unsurlar aşağıdaki gibidir:
- Peynir veya tereyağı gibi çabuk bozulan gıdalar, strafor kutu ve buz aküleriyle paketlenmelidir. Isı izolasyonu sağlanmadan köy ürünleri satmak, gıda güvenliğini tehlikeye atıp ürün kaybına yol açar.
- Zeytinyağı, salça ve reçel gibi cam kavanozdaki gıdalar, havalı patpat ambalajlarla sarılmalıdır. Ayrıca taşıma sırasında sızıntı yapmayacak özel sızdırmaz kapak sistemleri tercih edilmelidir.
- Paketlerin üzerine “Kırılabilir”, “Gıda Maddesidir, Soğuk Muhafaza Ediniz” ibareleri eklenmelidir. Buna ek olarak uyarı etiketleri görünür yerde olmalıdır.
- Çabuk bozulma riski olan taze gıdalarda Mesafeli Satış Sözleşmesi uyarınca cayma hakkı bulunmaz. Tüketici, bu tür ürünleri keyfi sebeplerle iade edemez.
- Kargo görevlisine taşıma sırasında ambalajı patlayan veya dökülen ürünler için hasar tespit tutanağı tutturulmalıdır. İşletmeler, tutanaksız kabul edilen iadelerde mali ve hukuki zarara uğrayabilir.
- Gıda hijyeninin kargo aşamasında korunmaması yüzünden yaşanacak tüketici zehirlenmeleri veya ürün bozulmaları, doğrudan satıcının hukuki sorumluluğundadır. Bu nedenle yöresel köy ürünleri dükkanı açmak isteyenler, frigorifik araç filoları veya ekspres teslimat ağlarıyla çalışmalıdır.
- İade alınan bozulmuş gıdaların tekrar satışa sunulmayıp imha prosedürüne tabi tutulması da yasal bir zorunluluktur.
İcanad, tüm bu operasyonel, hukuki ve dijital süreçleri profesyonel bir şekilde gerçekleştirmek isteyenlere danışmanlık hizmeti sunar. Firma ile iletişime geçerek süreç hakkında bilgi alabilirsiniz.